Het oosten en het westen hand-in-hand

This is a place where East meets West. This is a place that connects the rest of the world with China. But the opposites are not opposites; they go hand in hand together, making Hong Kong a place that can be an example to the rest of the world.” Beter had deze jonge monnik uit Po Lin Monastery op Lantau Island het niet kunnen zeggen.

We zaten op een bepaalde donderdag in één van de hallen van het klooster, naast een groot beeld van Guanyin, te praten over boeddhisme in Hong Kong en China, en het leven in beide. Hij zat – gekleed in grijs gewaad met om zijn arm een string bruine gebedskralen gewikkeld – tegenover mij. Het was een lang, informeel gesprek, waarin hij veel deelde over zijn ervaringen en eigen mening over de kwesties. Na een heerlijke vegetarische lunch excuseerde ik mezelf: ik moest terug naar Hong Kong Island voor mijn Chinese les die om zeven uur ’s avonds zou beginnen. Tijdens de ruim twee uur die ik de weg aflegde in bus en boot dacht ik na over wat hij had gezegd. “This is a place where East meets West; they go hand in hand together”.

Het is deze samenkomst van twee tegenstrijdigheden die ervoor hebben gezorgd dat het wennen aan Hong Kong moeilijk was voor mij. Het is het feit dat ‘the East’ niet sterk gescheiden is van ‘the West’. Nu ik me eindelijk thuis begin te voelen in deze regio en het hier eindelijk leuk begin te vinden, besef ik me dit. Het is niet zozeer de grootte van de stad Hong Kong, de vele neon-lichten, de coolies die altijd alle trotoirs blokkeren, de luchtvervuiling, het vele verkeer en de vele mensen – het is het feit dat alles wat ik ken hier toegankelijk is in een wereld die compleet anders is dan wat ik ooit heb meegemaakt.
‘The West’ leidt ertoe dat ik niet opval, dat ik compleet anoniem kan rondlopen op straat, zonder dat mensen me vreemd aankijken. Als er mensen zijn die me wel vreemd aankijken – omdat ik groot ben, zelfs voor een blanke – weet ik bijna honderd procent zeker dat ze mainlanders zijn en dus minder gewend aan westerlingen.
‘The West’ leidt er tevens toe dat ik me overal goed kan redden met Engels, aangezien bijna iedereen het in zekere mate spreekt; in elk geval genoeg om zich verstaan te maken.
‘The West’ leidt er ook toe dat ik nog altijd kook wat ik graag kook (voornamelijk pasta, het koken van Chinees eten heb ik bijna opgegeven) en dat ik kan eten wat ik wil, inclusief yoghurt met fruit in de ochtend, al ga ik nog bjina altijd voor Chinees als ik niet thuis eet.

Ik ben blij met ‘The West’, omdat het me de ruimte geeft af en toe even echt thuis te komen, met een groot bord pasta op mijn schoot, Uitzending Gemist op internet, en een flesje bier naast me.

Maar qua onderzoek is het moeilijk. Urban Anthropology (antropologisch onderzoek doen in een grote stad) heeft zijn nadelen; en daar kom ik elke keer weer achter. Want omdat ‘The West’ zo goed vertegenwoordigd is in deze ‘oosterse’ regio, val ik niet op. Ik ben een buitenlander, net als de andere duizenden buitenlanders die hier rondlopen. Ik ben een buitenlandse student, net als de duizenden andere buitenlandse studenten die hier wonen. Ik ben een toerist, net als de duizenden andere toeristen die Hong Kong bezoeken. Ik zie er precies hetzelfde uit als de andere buitenlander.

Als ik in een klein dorpje in ‘The East’ was geweest, zoals de meeste ‘antropologen van vroeger’ hebben gedaan en sommigen nu nog altijd doen, zou iedereen me binnen een paar dagen gekend hebben. Door mijn andere huidskleur en lengte zou ik helemaal opgevallen zijn. Mensen zouden meteen weten wie ik was en waarom ik was gekomen, en vervolgens zouden ze mijn deur platlopen met verhalen, uitnodigingen voor etentjes, en – uiteraard – nieuwsgierigheid.
Zo werkt het niet in een grote stad als Hong Kong, waar niemand weet wie ik ben en wat ik hier doe, behalve dan de mensen die ik mail, brieven schrijf, en bel – elke dag weer opnieuw.

(Het is niet alleen dit aspect van ‘The West’ dat mijn onderzoek moeizaam maakt; het is ook het feit dat in de commerciële en gematerialiseerde stad Hong Kong mensen gemiddeld vijftig uur per week werken, eventueel vrijwilligerswerk niet meegerekent, laat staan persoonlijke activiteiten of familiegerelateerde. Tijd is waardevol en wordt zo efficient mogelijk ingevuld. Een gesprek van een uur tot twee uur met een antropoloog is veel daarom veel gevraagd.)

“This is a place where the East meets the West; they go hand in hand together”. Beter had de monnik het echt niet kunnen zeggen. Waar in Guangzhou (de stad waar ik hiervoor was) er nog een redelijke scheiding tussen de twee was, is die hier volledig verdwenen.

Dit is de regio waar de vele vluchtelingen uit mainland China zich ontwikkeld hebben aan de hand van Engelse standaarden en levensopvattingen. Dit is de regio waar Chinese politieke aangelegenheden – zoals het dispuut rondom de eilanden tussen China en Japan – op een westerse ‘geciviliseerde’ wijze tot uiting komen in rustige demonstraties. Dit is de regio waar fortune tellers, feng shui en taoistische dodenrituelen geraadpleegd worden door bazen van grote westerse bedrijven.

Hong Kong.
De plaats waar het oosten hand in hand gaat met het westen.
De plaats waar ik zowel in een oosterse als in een westerse wereld leef.

Advertisements

3 thoughts on “Het oosten en het westen hand-in-hand

  1. Hallo Mariske,

    Ik sta altijd weer versteld naar het item dat je op de mail zet. East meets West Weer een verhaal waar je het mooi onder woorden kunt brengen. Ik lees daarom dan ook weer met belangstelling. Goed te lezen dat je meer naar je zin hebt in Hong Kong.De nieuwe site is oke, het leest makkelijk en het is overzichtelijk. Hier ook alles oke en tot de volgende mail.

    liefs en succes met jou opdracht

    Marianne en Laurens

  2. Dank voor je bericht Maris! Ik zat nog met een kopie van Disney Land/Amerika in mijn hoofd als HongKong. Maar jouw verhaal klinkt veel beter, dieper en interessanter! Liefs Tamara

  3. Hé Mariske! Heb ik eeeeeeeindelijk een keer de tijd genomen om je blogs te lezen. Niet alles, maar ik krijg wel de indruk dat je behoorlijk heftig bezig bent! Ik zie het helemaal voor me hoe je daar Hong Kong loopt te bestuderen vanuit de metro, drukke straatjes en hoge berghellingen.

    Mooie beschouwingen schrijf je bovendien. Blijf zo doorgaan! Veel groetjes van W’brd (die ook behoorlijk heftig bezig is…).

    Oef. Nu heb ik ook nog zo’n gravatar aangemaakt. Alleen verschijnt-ie niet.
    Nou ja, daar kijk ik heel vriendelijk op, in het Zweeds tussen de schapen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s