An arrival story

In de jaren ’30 merkte de beroemde antropoloog Evans-Pritchard op dat tijdens het doen van veldwerk niet alleen het veld, maar ook de veldwerker belangrijk zijn. Hij begreep dat voor een etnografie niet alleen de verzamelde data, maar ook de verzamelaar van deze data in hoge mate invloed uitoefenen op het uiteindelijke product. Hij schreef daarom arrival stories, verhalen over zijn eerste aankomst in het veld, zoals verhalen over zijn allereerste ontmoeting met de Nuer. Deze verhalen gingen over zijn aankomst op plek van bestemming, fysieke en emotionele moeilijkheden en de reacties die hij had toen hij in een vreemde situatie terecht kwam.
Ook ik ben aangekomen op een plaats van bestemming. Ook ik heb fysieke en emotionele moeilijkheden te voorduren gehad tijdens mijn eerste dag. En ook ik heb bepaalde reacties gevoeld op het aanwezig zijn in een situatie die mij vreemd is. Daarom bij deze mijn arrival story, over mijn allereerste encounter met een deel van de stad Guangzhou.

Voordat ik begin, moet ik waarschijnlijk eerst aangeven dat dit niet mijn eerste encounter met China is. Drie jaar geleden ben ik al eens in dit land geweest, alleen toen op een heel andere plaats. Ik was toen op een klein eiland voor de Chinese kust bij Shanghai, waar ik – als een van de zeer weinige westerlingen – een rariteit was voor de bezoekers aan het eiland, die voornamelijk uit kleine dorpjes uit aangrenzende provincies kwamen. De drie maanden die ik toen op dit eiland heb besteed, kostten mij veel energie, door de wind en de kou, door de communicatieproblemen, en door het feit dat men constant naar mij keek en met mij op de foto wilde.

Ditmaal ben ik voor mijn bezoek aan China naar de stad Guangzhou gevlogen, die qua oppervlakte vele malen groter is dan het eiland, om over de populatie (ruim 12 miljoen) nog maar te zwijgen. Guangzhou (historische naam: Kanton) is de derde grootste stad van China (na Beijing en Shanghai) en ligt aan de Pearl River. Het is een nationale handels- en industriestad, en heeft door de nabije ligging (slechts 120 km) voornamelijk handelsbetrekkingen met Hong Kong. Het klimaat is tropisch warm – niet zo erg als in Ghana, maar alsnog erg warm en luchtvochtig.

Terwijl ik deze blog typ, zit ik in mijn eigen apartementje op de twaalfde verdieping van een gebouw in Tianhe District, een wijk met bijna 1,5 miljoen inwoners (grappig feitje: in de meeste gebouwen n China bestaat geen verdieping 4, aangezien het Chinese woord voor 4 (si) erg lijkt op het woord voor dood (ook si); daarom heet deze verdieping vaak 3a).

Ondanks dat ik op de twaalfde verdieping zit, wordt mijn uitzicht geblokkeerd door alle hoogbouw om mij heen. Als ik hier over straat loop, voel ik me klein en opgeslokt door deze hoge gebouwen, die meestal minstens twintig verdiepingen tellen, maar vaker het dubbele aantal. Auto’s rijden af en aan over brede wegen, en de metro schiet elke tien minuten onder de grond van het ene station naar het andere.

Dit is één van de moderne wijken van Guangzhou, vrij ver verwijderd van het oudere en meer toeristisceh gedeelte. In deze wijk wonen veel buitenlanders die hier hun eigen bedrijf hebben, omdat apartementen er (vergeleken met westerse landen) goedkoop en mooi zijn, en omdat er overal veel goedkope supermarkten en heerlijke restaurants zijn. Het is een veilige wijk, een middenklasse wijk, waar niet de allerrijksten van de stad wonen, maar ook zeker niet de armsten. Het is een interessante wijk, met leuke winkelstraatjes (voornamelijk restaurants en convenience stores, aangezien de meeste andere spullen toch via internet gekocht worden) en veel kleine parkjes.

Toch is het niet een wijk waar ik me thuis in zou kunnen voelen. Het is te groot, te hoog en te commercieel. Het lijkt op niets waar ik ooit heb gewoond en me thuis heb gevoeld. Het is zakelijk, wellicht zelfs kapitalistisch – al is die laatste opmerking uiteraard niet in overeenstemming met het socialistische karakter van China.

Vlak na mijn aankomst in China dit jaar werd ik opgehaald door twee medewerkers van het instituut waar ik vanaf deze week Mandarijn Chinees zal leren. Eén van hen is een meisje van mijn leeftijd, de andere een jongen van 23. Ze hebben me naar deze wijk gebracht en hebben me een beetje rondgeleid, aangezien ik nog niet kon inchecken in mijn appartement. We hebben ’s morgens gegeten bij Kung Fu, een Chinese fastfoodtent, en ’s middags bij een noodle- en dumplingrestaurant, waar we uitkeken op de koks die in de keuken verse noodles aan het maken waren van een groot pak deeg. We liepen rond, langs het operagebouw en verschillende musea. Het was erg warm en luchtvochtig, en ik was moe, dus ik kwam vrij langzaam vooruit. Telkens verloor ik mijn richtingsgevoel, onder andere veroorzaakt door het feit dat alle hoge gebouwen op elkaar schijnen te lijken (en uiteraard ook veroorzaakt door het feit dat ik in dergelijke dingen toch echt een vrouw ben). Toch was het een heerlijke dag, en voelde ik me erg welkom geheten door de twee medewerkers van het instituut.

’s Avonds heb ik heerlijk in mijn apartement op de bank gezeten, heb ik wat gelezen en tv gekeken en geskypt met het thuisfront. Heerlijk om even aan het klimaat en de tijd te wennen in een eigen apartementje. Maar ik zal ook blij zijn om dinsdag naar het gastgezin te gaan, waar ik zes weken zal verblijven, om wat meer van het ‘echte’ Guangzhouse leven mee te maken.

Deze week begin ik mijn Chinese lessen. Elke ochtend krijg ik drie groepslessen van elk 40 minuten, en één privéles van 45 minuten. Elke middag ben ik vrij en heb ik tijd om mijn eigen dingen te doen. Om zaken te regelen en uit te zoeken.

En vooral: om op zoek te gaan naar dat deel van het leven waar ik me altijd in heb geïnteresseerd en waar ik, na een middag door deze wijk lopen, nog helemaal niets van heb gezien of gemerkt. Ik ben er van overtuigd dat dit deel van het leven er is en dat het bestaat, ondanks dat het niet zo duidelijk aanwezig is als de eerste keer dat ik naar China ging, drie jaar geleden.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s